Në futbollin shqiptar, emërimi i një trajneri të huaj vazhdon të shihet shpesh si një zgjedhje ambicioze. Presidentët kërkojnë eksperiencë, ide të reja dhe rezultate të menjëhershme, por ajo që po ndodh në “Abissnet Superiore” ngre një pyetje: a justifikohet besimi te teknikët e huaj nga rezultatet në fushë?
Deri në largimin e Ivan Gvozdenoviçit nga Elbasani, pesë skuadra të Superiores drejtoheshin nga trajnerë të huaj, nëse në këtë kategori përfshihet edhe Qatip Osmani, trajner shqiptar nga Maqedonia e Veriut.
Megjithatë, pas shtatë javëve të para, tri vendet e kreut mbaheshin nga skuadra me trajnerë shqiptarë. Teuta e Edlir Tetovës, Egnatia e Nevil Dedes dhe Dinamo City e Ilir Dajës ishin shembulli më i qartë se për të konkurruar për titullin nuk është e nevojshme të kërkosh patjetër një emër jashtë vendit.
Pse presidentët shqiptarë preferojnë trajnerët e huaj?
Arsyet mund të jenë të ndryshme. Një trajner i huaj mund të sjellë përvojë nga kampionate të tjera, metoda të reja stërvitore dhe një këndvështrim ndryshe për organizimin e skuadrës.
Për drejtuesit e klubeve, një emër ndërkombëtar mund të shërbejë edhe si sinjal për tifozët se po ndërtohet një projekt me objektiva të mëdhenj.
Por eksperienca ka treguar se emërimi i një trajneri të huaj nuk garanton sukses. Ashtu siç një trajner shqiptar nuk duhet vlerësuar vetëm nga kombësia, edhe një teknik i ardhur nga jashtë duhet të gjykohet për punën dhe rezultatet e tij.
Rastet e fundit të Florin Bratusë te Partizani dhe Ivan Gvozdenoviçit te Elbasani tregojnë sa shpejt mund të përfundojë një projekt kur rezultatet nuk përputhen me pritshmëritë.
Madje, zëvendësimi i një trajneri të huaj me një tjetër të huaj dëshmon se disa klube vazhdojnë të kërkojnë zgjidhje jashtë vendit edhe pasi zgjedhja e mëparshme nuk ka funksionuar.
Partizani, klubi që ka eksperimentuar më shumë me trajnerët e huaj
Një nga shembujt më të dukshëm është Partizani.
Gjatë dekadës së fundit, të kuqtë kanë provuar trajnerë nga vende dhe shkolla të ndryshme futbolli. Andrea Agostinelli, Adolfo Sormani, Franco Lerda, Giovanni Colella, Zoran Zekić, Aleksandar Veselinović, Florin Bratu dhe Mislav Karoglan janë disa prej emrave që kanë drejtuar skuadrën kryeqytetase.
Mes tyre ka pasur edhe trajnerë që kanë arritur suksese të rëndësishme. Giovanni Colella, për shembull, e udhëhoqi Partizanin drejt titullit kampion në sezonin 2022-2023.
Megjithatë, ndryshimet e shpeshta në pankinë tregojnë se klubi nuk ka ndjekur gjithmonë një model të qëndrueshëm.
Në periudha të ndryshme, Partizani u është rikthyer edhe trajnerëve shqiptarë, duke alternuar zgjedhjet në varësi të rezultateve dhe situatës së skuadrës.
Sipas një përllogaritjeje orientuese për periudhën 2014-2015 deri në tetor 2026, Partizani ka pasur rreth 9-11 trajnerë të huaj të ndryshëm. Numri mbetet i përafërt, pasi kërkon verifikimin e plotë të çdo mandati.
Edhe Vllaznia ka ndjekur rrugën e trajnerëve të huaj
Pas Partizanit, Vllaznia është ndër klubet që kanë eksperimentuar më shumë me teknikë nga jashtë Shqipërisë.
Baldassare Raineri, Mirsad Jonuz, Thomas Brdarić, Goce Sedloski, Qatip Osmani dhe Csaba László janë disa prej trajnerëve që kanë kaluar në pankinën shkodrane.
Për të njëjtën periudhë, numri i trajnerëve të huaj te Vllaznia vlerësohet në rreth 7-9 emra të ndryshëm, duke përfshirë edhe trajnerë shqiptarë nga jashtë kufijve të Shqipërisë.
Kukësi, Tirana, Flamurtari dhe Teuta kanë ndjekur gjithashtu këtë rrugë në periudha të ndryshme, duke kërkuar alternativa ndërkombëtare për të realizuar objektivat sportive.
Por ndryshimet e shumta në stol nuk kanë sjellë gjithmonë stabilitetin e kërkuar.
Trajnerët shqiptarë, protagonistë në garën për titull
Në kontrast me këtë prirje, renditja pas javës së shtatë ofronte një panoramë tjetër.
Teuta, Egnatia dhe Dinamo City, të drejtuara nga Edlir Tetova, Nevil Dede dhe Ilir Daja, mbanin tri vendet e para.
Ky fakt nuk provon se trajnerët shqiptarë janë domosdoshmërisht më të mirë se kolegët e huaj. Megjithatë, tregon se ata janë plotësisht të aftë të drejtojnë skuadra me objektiva madhorë.
Për të përcaktuar se cilët trajnerë kanë qenë më të suksesshëm gjatë viteve, do të duhej një analizë më e gjerë, që të përfshinte titujt e fituar, mesataren e pikëve, kohëzgjatjen e mandateve dhe buxhetet e klubeve.
Një trajner që fiton titullin me skuadrën më të investuar nuk mund të krahasohet automatikisht me një tjetër që siguron mbijetesën me burime shumë më të kufizuara.
Pikërisht për këtë arsye, vlerësimi i trajnerëve duhet të mbështetet te puna e tyre dhe jo te pasaporta.
Problemi i Superiores: Mungesa e besimit apo e durimit?
Përtej debatit mbi kombësinë, një tjetër çështje mbetet vazhdimësia e projekteve sportive.
Në shumë raste, trajnerëve u kërkohen rezultate të menjëhershme, ndërsa një seri humbjesh mjafton për të sjellë ndryshime në pankinë.
Kjo mënyrë funksionimi e bën të vështirë ndërtimin e një projekti afatgjatë, pavarësisht nëse trajneri është shqiptar apo i huaj.
Një emër i ardhur nga jashtë mund të ketë nevojë për kohë që të njohë kampionatin, futbollistët dhe realitetin e klubit. Po kështu, edhe një trajner vendas ka nevojë për mbështetje dhe kushte pune për të zbatuar idetë e tij.
Për klubet shqiptare, sfida nuk duhet të jetë thjesht gjetja e një trajneri me emër të njohur, por zgjedhja e një profesionisti që i përshtatet projektit sportiv.
Nëse një klub është i gatshëm të investojë më shumë për të sjellë një trajner nga jashtë, lind natyrshëm pyetja nëse të njëjtat mundësi financiare dhe profesionale u ofrohen edhe teknikëve shqiptarë.
Sepse, në fund, problemi nuk është se nga vjen trajneri, por çfarë i kërkohet, sa mbështetet dhe sa kohë i jepet për të ndërtuar një skuadër fituese.
Dhe kur trajnerët shqiptarë janë të aftë të udhëheqin garën për titull, pse ka ende presidentë që zgjidhjen e parë vazhdojnë ta kërkojnë jashtë Shqipërisë?




